Informacje o osobach mających związek z gm. Kaźmierz (tzn. urodzili się tutaj lub mieszkali) i brali czynny udział w Powstaniu Wielkopolskim. Artykuły powstały na podstawie materiałów zebranych i opublikowanych przez dr Sylwię Zagórską w Obserwatorze Kaźmierskim, a także na podstawie informacji zawartych na stronie http://powstancywielkopolscy.pl/. Jeśli posiadasz informacje o takich osobach ze swojej rodziny lub z grona znajomych, zadzwoń 603811891, lub napisz j.oses@op.pl.
Antoni Antoniewski 1881-1965
Nadleśniczy, ur. 9. V. 1881 r. w Kunowie, syn Walentego i Pauliny mieszkaniec wsi Chlewiska. Od 27 grudnia 1918 r. ochotnik Straży Ludowej. Brał czynny udział przy zajęciu miejscowości Gaj Wielki, Bytyń i Podrzewie. Werbował ochotników na front pod Zbąszyniem, gdzie później sam brał udział w walkach z bronią w ręku od 27.12.1918 do 01.03.1919. Uczestniczył w rozbrajaniu Niemców na odcinku Bytyń pod dowództwem ppłk. Kopy Andrzeja. 01.03.1919 został zwolniony. Zmarł 13 maja 1965 r. pochowany na cmentarzu przy ul. Lubowskiej w Poznaniu.
Antoni Stróżyk 1899 -1970
Syn Stanisława i Anastazji urodził się 15 stycznia 1899 roku w Witkowicach. Do szkoły uczęszczał w Bytyniu, Po ukończeniu siódmej kasy pracował w gospodarstwie rolnych swoich rodziców w Witkowicach. 11 kwietnia 1918 roku pobrany do armii niemieckiej - trafił do niemieckiego pułku w Gorlitz (Zgorzelec). Ranny w walkach I wojny światowej 22 maja 1918 roku trafia do szpitala w Bojnowicach, gdzie zachorował na katar płuc. W grudniu 1918 r. znalazł się szpitalu wojskowym w Szamotułach, skąd z pełnym uzbrojeniem ucieka w dniu 22 grudnia i przyłącza się do tworzących się oddziałów polskich w Poznaniu. Trafia do Kompani Odwachu i Bezpieczeństwa w Poznaniu. Walczy pod dowództwem Franciszka Ratajczaka o zdobycie miasta Poznania. Później (24.01.1919 r.) w składzie 1 Kompanii, I Baonu Poznańskiego pod dowództwem Kasprzaka uczestniczy w walkach na froncie zachodnim Powstania Wielkopolskiego o zdobycie Jaromierza, Babimostu i Kopanicy oraz Boll Hoclik.
Kazimierz Gronowski 1899-1971
Urodził się 04.03.1899 r. w miejscowość Ujazd, w powiecie gnieźnieńskim. Po ukończeniu 18 roku życia został wcielony do armii niemieckiej. Od 30.12.1918 r. jako ochotnik walczył w Powstaniu Wielkopolskim 1918/1919 r. w okolicach Gniezna. W walkach powstańczych został ranny w nogę. Przebywał w szpitalu we Wrocławiu. Po wyleczeniu ran wrócił do rodzinnego Ujazdu i podjął pracę listonosza. 03.02.1919 r. powołany do czynnej służby wojskowej w 68 Pułku Piechoty. 28.07.1922 r. przeniesiony do rezerwy w stopniu kaprala. W 1929 r. zamieszkał w Kaźmierzu z powodu zatrudnienia w kaźmierskiej poczcie. 19.08.1933 r. zawarł związek małżeński z Joanną Przybylską. W kwietniu 1934 r. został przeniesiony do Bukownicy k. Ostrzeszowa. 24.08.1939 r. zmobilizowany i wcielony do Okręgowej Składnicy Mundurowej VII w Poznaniu. W pierwszych dniach agresji niemieckiej na ziemie polskie w 1939 r. jednostka, w której Kazimierz Gronowski był żołnierzem, została przeniesiona do Dęblina k. Warszawy. Tam stoczyła krwawy bój z wojskami niemieckimi, w którym został ranny w rękę. 21.09.1939 r. wzięty do niewoli radzieckiej. Kilka miesięcy spędził w Sasowie k. Lwowa, później w Olesku. Najdłużej przebywał w obozie w Podhorcach w pobliżu Lwowa. W tym czasie żona Joanna Gronowska czyniła staranie o powrót do Kaźmierza. Wróciła w listopadzie 1939 r. Po wybuchu wojny niemiecko-radzieckiej w 1941 r. przetransportowano wszystkich polskich jeńców, w tym także Kazimierza Gronowskiego w głąb Związku Radzieckiego. 30.09.1941 r. zgłosił się lako ochotnik do Armii Polskiej tworzonej przez gen. Władysława Andersa na terenie Związku Radzieckiego. Z przyczyn politycznych armia opuściła terytorium ZSRR i udała się na bliski Wschód. Po okresie kwarantanny i przeszkoleniu w Palestynie oddziały polskie zostały podporządkowane dowódcy brytyjskiej 8 Armii. Kazimierz Gronowski w szeregach 17 Kompanii Transportowej 2 Korpusu Polskiego walczył o zdobycie wzgórza Monte Cassino i stojącego tam klasztoru, gdzie Niemcy zorganizowali silny punkt oporu. 18.05.1944 r. po krwawych walkach żołnierze polscy pod dowództwem gen. Władysława Andersa zdobyli Monte Cassino. Dalszy szlak bojowy Kazimierza Gronowskiego to udział w wyzwoleniu Ankony i walki w Apeninach. W kwietniu 1945 r. wyzwalał Bolonię. Wyparcie Niemców z Bolonii 21.04.1945 r. to ostateczna ich klęska na froncie włoskim. Po wyzwoleniu Bolonii odbyło się spotkanie polskich żołnierzy z Papieżem Piusem XII, otrzymali Jego błogosławieństwo i przez Kanał La Manche udali się do Anglii na wypoczynek. Anglicy przewieźli ich do Szkocji. 06.11.1946 r. został zdemobilizowany na podstawie rozkazu Min. Obr. Nar. nr 0181 z dnia 18-10.1945 r. 07.11.1946 r. przypłynął do Gdańska 11.11.1946 r., powrócił do Kaźmierza. Pracował na poczcie w Poznaniu, aż do emerytury, do 1964 r. Został zweryfikowany jako Powstaniec Wielkopolski przed 1939 r. i ujęty w ewidencji Biura Historycznego DGR-VII w Poznaniu pod nr 8961.
Otrzymał odznaczenia:
Odznaka Pamiątkowa Wojsk Wielkopolski 27.12.1918 - 21.08.1919 nr leg.Q556\ Poznań 16.12.1912 r.

Krzyż Pamiątkowy Monte Cassino, nr leg. 5050 z dn. 12.03.1945 r.


Pamiątkowa Odznaka 3 Dywizji Strzelców Karpackich, nr leg. 4-663 z dnia 19.12.1945 r.


Odznaczenia brytyjskie: „Gwiazda za Wojnę 1939-1945 i Gwiazda Italii” - Zaświadczenie nr 1899/100/III-rozkaz 17 K.Z. nr 12, z dn. 15.03.1946 r. - Legitymacja - Rozk. 2 Korp. 3470/404/AGI 46 Odznaka Grunwaldzka, nr leg. 33044, z dn. 09.05.1969 r.


Medal Zwycięstwa i Wolności 1945 r., nr leg.1387-69-54, z dn. 22.12.1969 r.


Wielkopolski Krzyż Powstańczy, nr leg. 1383-69-113, z dn. 22.12.1969 r.


Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, nr leg. 154-71,37, z dn. 08.10. 1971 r.

Przyznane stopnie wojskowe:
- kapral 1919
- starszy kapral 1920
- plutonowy 1931
- sierżant 1942
Kazimierz Gronowski zmarł 11 lutego 1971 r. Spoczywa na kaźmierskim cmentarzu.
Pani Joanna Gronowska (żona) podjęła decyzję o przekazaniu Pamiątkowego Krzyża Monte Cassino nr leg. 5050 z dn. 12.03.1945 r. do Izby Pamięci Narodowej przy Szkole Podstawowej w Kaźmierzu. W obecności rodziny aktu przekazania dokonała wnuczka Atleta Grenda w dniu uroczystego otwarcia Izby Pamięci 09.05.1971 r.
Wykorzystane źródła:
- Wypis z dokumentów ZBoWiD z lal 1950-1990 sporządzone 05.08.2004 r. przez Zygmunta Płocharza, sekretarza Zarządu Związku Kombatantów RP i BWP w Kaźmierzu.
- Wywiad z Joanną Gronowską (wdową po Kazimierzu Gronowskim przeprowadzony 09.05.2005 r. przez Marlenę Grenda wnuczkę) zam. w Kaźmierzu - przekazała Marlena Grenda (wnuczka) zam. w Kaźmierzu
- Książeczka wojskowa (kserokopia) wydana przez Rejonową Komendę Uzupełnień (RKU) Szamotuły w dniu 17.12.1946 r. Kazimierzowi Gronowskiemu - przekazała Urszula Derda (wnuczka) zam. w Kaźmierzu
- Legitymacja odznaczeń (kserokopia) Kazimierza Gronowskiego - przekazała Urszula Derda (wnuczka) zam. w Kaźmierzu
Materiał przygotowała p. Urszula Kowzan założycielka i długoletni opiekun Szkolnej Izby Pamięci Narodowej w Kaźmierzu.
Tekst powyższy pochodzi z Obserwatora Kaźmierskiego nr 4 (84) z czerwca 2007 r.
Fotografie - skany odznaczeń i dokumentów udostępniła córka p. Kazimierza p. Maria Stachowiak i wnuczka Urszula Derda. Dziękujemy.







Myślę, że warto przy okazji wspomnieć o Kaźmierskim Urzędzie Pocztowo-Telegraficznym z lat przed II wojną światową. Urząd ten mieścił się w budynku p. Koralewskiego. Był to Polski Urząd Pocztowy w Kaźmierzu i w nim właśnie pracował przed wojną Kazimierz Gronowski.

na fotografii; przed budynkiem - pracownicy kaźmierskiego urzędu w roku 1934

świąteczny nastrój; nad drzwiami widnieje portret Marszałka Józefa Piłsudskiego


J. Oses
Bogusław Łubieński 1893-1941
Syn Kiączyńskiej Ziemi, żołnierz Powstania Wielkopolskiego poseł do Sejmu, wspaniały gospodarz – hodowca, do 1939 r. właściciel Kiączyna, uczestnik walk w II wojnie światowej. Urodził się 25 grudnia 1893 r. w majątku rodzinnym w Kiączynie. Dnia 3 stycznia 1919 r. wstąpił jako ochotnik (miał skończone 25 lat) do tworzących się oddziałów powstańczych w Szamotułach. Wcielony do Kompanii Szamotulskiej pod dowództwem por. Czesława Huberta (późniejszy wójt gminy Duszniki Wlkp. w latach 1931 – 1933) wyruszył na odcinek nadnotecki do Gulcza i brał udział w walkach pod Roskiem. Później został przeniesiony do sztabu II baonu czarnkowskiego w Lubaszu i pełnił funkcję adiutanta pod dowództwem por. Kazimierza Zenktelera (ur. 1884 w Wojnowicach pow. nowotomyski, dowódca frontu zach. powstania, zmarł w roku 1955 w Jędrzejowie woj. świętokrzyskie). Odznaczony Krzyżem Niepodległości.
Leon Koralewski 1885-1941
Ur. 6 marca 1885 r. we Wrześni syn Józefa i Agnieszki zd. Bełdzikowskiej. Z zawodu rymarz, kupiec i przedsiębiorca. Uczestnik Powstania Wielkopolskiego 1918/1919. Do powstania wstąpił jako ochotnik przydzielony do 1 kompani II baonu czarnkowskiego, uczestniczył w walkach pod Czarnkowem. Właściciel mleczarni w Kaźmierzu. Członek Związku Powstańców Wielkopolskich. Stopień - zaopatrzeniowiec, szeregowiec. W pierwszych tygodniach okupacji hitlerowskiej wysiedlony z rodziną na tereny Generalnej Guberni do Jędrzejowa.





